Nağıl kimi qışın ağ xatirələri - FOTOLAR
Kəndə getmişdim. Bir səhər oyanıb hər tərəfi ağ örpəyə bürünmüş vəziyyətdə gördüm. Gecədən başlayan qar hələ də asta-asta yağırdı. Havanın ətri də başqa cür idi. Bu ətir təkcə soyuq havanın deyil, xatirələrin qarışığı idi. Qış sakitcə öz nağılını danışırdı.
Kəndin qışı şəhərlə müqayisədə çətin olsa da qış mənzərələri bu yerlərdə daha gözəldir. Dar məhlə yolları, evlərin ağ damları, yarpaqsız budaqlarında çiçək kimi qar daşıyan ağaclar, tarlalar, başqa bir görkəm alır. Hər şey eyni rəngdədir. Təbiət də dincini alır ağ örtük altında.
Tələsik addımlarımız da yavaşlayır qışda. Yollar nağıla dönür sanki. O nağılın səsi qarın üzərində addımladıqca gələn xışıltıdır. O səsi eşidəndə, dönüb arxaya, ayaq izlərimizə baxanda gözəlliyini daha çox hiss edirik bu fəslin. Çox keçmir ki, itir o izlər bəyaz qarın altında. Sonra kimlərsə keçir o yollardan, yeniləri yaranır.
Təbiətin dünənki isti nəvazişini, adamsız cığırlar, arabir kolluqlarda gizlənən sərçə quşların qəfil pırıltısı, çayların sakit səsi əvəz edib. Evlərin, tövlələrin damlarından salxım-salxım sallanan buzlar nə qədər gözəl görünsə də bir o qədər də qışın sərtliyini göstərir. Hərdən məhəllə yollarında qar topu oynayan, qardan adam düzəldən uşaqlarla da rastlaşırıq. Bəzən biz də onlarn sırasına qoşulub bu yolla uşaqlığımızı xatırlayırıq. O uşaqların da əlcəkləri islanır, üzləri qızarır, amma oynamaqdan doymurlar…
Bir zaman bacalardan çıxan tüstü, odun sobasının ətrafında quruyan corablar- içimizi isidən belə xatirələrilə, sadə nemətlərilə gözəldir qış. Yazın zəhməti, payızın tədarükü qışda qovurma ilə süfrəyə gəlir. Qovurmalı yumurta, qovurmalı aş, qovurmalı bozbaş və sadə qovurma Naxçıvanda xüsusən də kənd evlərinin ayrılmaz qış təamıdır.
Çöldə qar yağır, evin içində çırtahaçırt yanan odun sobasının üstündə poqquldayan xəşil asta-asta qaynayır. Un və sudan hazırlanan quyruq yağı, kərə yağı, bal, bəkməz və şəkər tozu ilə birgə süfrəyə verilən bu yemək xalq təbabətində qışda şəfa mənbəyi sayılıb. Biz uşaq olanda anam bu yeməyi tez –tez hazırlayardı. Qış səhərləri isti xəşilin qoxusu ilə açılardı. Xəstələnəndə, üşüyəndə də anamın bişirdiyi yemək xəşil olardı “ Bunu ye, canına istilik gəlsin”-deyərdi. Bu gün də anam xəşil bişirəndə uşaqlığımın qışı yadıma düşür. Doğrudur zaman keçdikcə süfrədəki təamlar dəyişir, yemək növləri çoxalır. Amma bir kasa xəşilin, bir tikə qovurmanın verdiyi hiss dəyişmir. Bu yerlərin qış süfrəsi nənələrin duası, anaların zəhməti, ailələrin birliyi və milli yaddaşı kimi bu torpağın tarixini , iqlimini, insanların həyat tərzini özündə yaşadır. Və qış nə qədər sərt olsa da, bizi keçmişə bağlayır, bir çox dəyərləri öyrədir. Sobası yanan isti bir evin, sadə bir yeməyin dəyərini… bir də uşaqlığımızı . O uşaqlıq yaddaşımızda elə qar kimi ağappaq qalıb. Gecənin ayazında isə ay o ağ örpəyin üzərinə işıq salır. Qışın səssiz nağılı yaddaşımızda həmişə işıqlı qalsın deyə…
Türkanə Əmoyeva
Naxçıvan televiziyasının redaktoru