Vətəndaşlar dərmanların əlavə təsirləri haqqında məlumatları onlayn əldə edə bilərlər
Dərmanların əlavə təsirləri haqqında məlumatları onlayn əldə etmək üçün vətəndaşlar iki üsuldan istifadə edə bilərlər. Səhiyyə Nazirliyi Analitik Ekspertiza Mərkəzinin rəsmi internet səhifəsinə (www.pharma.az) daxil olaraq, açılan səhifənin sağ aşağı hissəsində axtarış verərək məlumat almaq mümkündür. Bunun üçün həmin axtarış yerindən istənilən dərman vasitəsinin ticarət adı qeyd olunur və axtarışa verilir. Açılan yeni səhifədə dərman vasitəsi barədə qısa məlumat görülür. Həmin səhifənin sonunda “İçlik vərəqi” qarşısında qırmızı ilə “Yüklə” yazılan yerdən dərman vasitəsinin istifadə təlimatını (içlik vərəqəni) yükləyib, həmin içlik vərəqədə “əlavə təsirlər” hissəsi ilə tanış olmaq mümkündür.
NUHÇIXAN xəbər verir ki, bu barədə Səhiyyə Nazirliyinin Analitik Ekspertiza Mərkəzinin Farmakonəzarət şöbəsinin müdiri Fərid Həsənov məlumat verib.
Fərid Həsənov bu məlumatları “Elektron Resept” tətbiqindən də əldə etməyin mümkün olduğunu deyib: “Bunun üçün tətbiqi yükləmək lazımdır. Tətbiqi yükləmək üçün Səhiyyə Nazirliyinin rəsmi veb-saytlarında (www.sehiyye.gov.az, www.e-health.gov.az) “Elektron Resept” sistemi üçün xüsusi keçidlər vasitəsilə, Səhiyyə Nazirliyi Analitik Ekspertiza Mərkəzinin www.pharma.az səhifəsindən, istər aptek şəbəkələrində yapışdırılmış stikerlərdən QR kodu telefon vasitəsilə oxudaraq yükləmək və ya “App Store” və “Google Play”dən “Reseptim” sözünü axtarışa verərək mobil tətbiqinə rahatlıqla daxil olmaq mümkündür. Bu tətbiqdə vətəndaşlarımız “Dərmanlar” bölməsindən istənilən dərman vasitəsinin axtarışa verməklə sağ kənarda yerləşən “İ” işarəsinə klik edərək içlik vərəqədə “əlavə təsirlər” hissəsi ilə tanış ola bilərlər”.
Onun sözlərinə görə, hər bir dərman vasitəsi qeydiyyata alınmazdan əvvəl klinikaya qədər (heyvanlar üzərində aparılan tədqiqatlar) və klinik (insanlar üzərində aparılan tədqiqatlar) tədqiqatlara məruz qalır. Tədqiqatlar zamanı dərman vasitəsi toksikoloji, effektivlik və təhlükəsizliyi baxımından araşdırılır. Toksikoloji təsirləri və təhlükəsizliyi dedikdə, həmin dərman vasitəsinin orqanizmə (qaraciyər, ürək, böyrək və digər) zərərləri təsirləri nəzərdə tutulur: “Bunlar dərman vasitəsinin risklərini qiymətləndirir. Effektivlik deyəndə, hər bir dərman vasitəsi müəyyən məqsəd üçün hazırlanır. Dərman ya xəstəliyi müalicə etməlidir, ya da xəstəliyin simptomlarını aradan qaldırmalıdır. Bunlara isə dərman vasitəsinin faydaları deyilir. Hər bir dərman şirkəti dərman vasitəsini dövlət qeydiyyatına aldırmaq məqsədi ilə dərman vasitəsilə bağlı yuxarıda qeyd olunan tədqiqatlardan əldə olunan məlumatlar toplusunun dərman vasitələri sahəsində tənzimləyici quruma, yəni Səhiyyə Nazirliyi Analitik Ekspertiza Mərkəzinə təqdim edir. Qurumda təqdim olunan məlumatların müxtəlif istiqamətli ekspertlər tərəfindən qiymətləndirilməsi və araşdırılması aparılır. Araşdırma nəticəsində dərman vasitəsinin göstərilən parametrlər üzrə faydaları risklərindən yüksək olduğu təqdirdə dərman vasitəsi qeydiyyata alınır. Yekunda qeydiyyata alınmış dərman vasitəsi ölkənin əczaçılıq bazarına daxil olur. Dərman vasitəsinin qeydiyyatdan sonrakı dövrdə təhlükəsiz istifadəsinin təmin edilməsi məqsədilə farmakonəzarət sahəsi prosesə qoşulur”.