Ramazan – aclıq deyil, oyanışdır

İnsan həyat boyu çox şeyin arxasınca qaçır: var-dövlət, rahatlıq, şöhrət, arzular… Amma çox az dayanıb özünə sual verir: “Mən kiməm?”

Ramazan bu sualı insana məcburən yox, sakitcə verir.

Ramazan aclıq deyil. Əgər Ramazan sadəcə ac qalmaq olsaydı, onda dünyanın hər kasıbı ən böyük ibadət sahibi olardı. Ramazan aclıqdan daha böyük bir həqiqətdir — o, nəfsin susdurulması, ruhun danışmasıdır.

İnsan gündəlik həyatında bədəninin səsini daha çox eşidir. Acanda yeyir, yorulanda yatır, istəyəndə danışır. Bədən həmişə tələbat içindədir.

Ramazan isə bədəni susdurur.

Susuzluq zamanı insan anlayır ki, o, sadəcə ehtiyaclardan ibarət deyil. Onun içində daha dərin bir varlıq var — ruh.

Nəfs zəiflədikcə insanın vicdanı güclənir. İnsan daha həssas olur, daha çox düşünür, daha az incidir. Çünki Ramazan insana öz daxilinə baxmağı öyrədir.

Ramazan insanı azla yaşamağa məcbur edir. Amma bu “azlıq” qəribə şəkildə insanı zənginləşdirir.

Bir qurtum suyun dəyərini anlamaq, bir tikə çörəyə şükür etmək — bunlar insanın dünyaya baxışını dəyişir. Çünki bolluq içində şükür etmək asandır, amma ehtiyac hiss edərkən minnətdar olmaq başqa bir şüurdur.

Ramazan bizə göstərir ki, insanı doyuran süfrə deyil, qənaətdir. İnsanı zəngin edən cib deyil, qəlbdir.

Ramazan sürətli dünyaya qarşı yavaşlıq dərsidir.

Hər şeyin dərhal olduğu bir zamanda insan iftarı gözləyir. Saatlara baxır. Vaxtın keçməsini hiss edir.

Bu gözləmə insanı dəyişir.

Səbir insanın içində sakit bir güc yaradır. Çünki səbir — sadəcə dözmək deyil, mənanı gözləməkdir. Ramazan insana öyrədir ki, hər çətinliyin arxasında bir asanlıq, hər susuzluğun sonunda bir rahatlıq var.

Aclıq insanın qəlbini yumşaldır.

Gün boyu ac qalan biri anlayır ki, dünyada bu hissi hər gün yaşayan insanlar var. Bu anlayış sadəcə məlumat deyil, hissdir.

Ramazan mərhəməti məcburi qayda ilə yox, daxili oyanışla yaradır. İnsan paylaşmaq istəyir. Yardım etmək istəyir. Çünki artıq o, başqasının ağrısını təxmin etmir — hiss edir.

Bəlkə də Ramazanın ən böyük qazancı budur: insanın özündən qaça bilməməsi.

Yemək yoxdur, içmək yoxdur, bəhanə yoxdur. Qalır insan və onun düşüncələri.

Bu ay insanı öz səhvləri ilə üzləşdirir. Öz zəifliklərini göstərir. Amma eyni zamanda ümid də verir. Çünki Ramazan təkcə hesabat ayı deyil — yenilənmə ayıdır.

İnsan anlayır ki, dəyişmək mümkündür. Daha yaxşı olmaq mümkündür. Qəlbi təmizləmək mümkündür.

Ramazan sadəcə təqvimdə bir ay deyil. O, insanın daxilində açılan bir qapıdır.

Aclıq vasitədir, məqsəd deyil. Məqsəd insanın özünü tanımasıdır.

Ramazan insana öyrədir ki: 

o, nəfsindən daha böyükdür

o, ehtiyaclarından ibarət deyil

o, ruh daşıyan bir varlıqdır

Və bəlkə də ən böyük həqiqət budur:

Ramazan bitəndə ay gedir, amma insan dəyişmiş qalmalıdır.

Əli ORUCOV

Naxçıvan Muxtar Respublikası Qazısı yanında Şuranın sədri