NASA pambıq şəkərindən az sıxlığı olan iki ekzoplanet kəşf edib
Astronomlar eyni ulduzun ətrafında fırlanan rekord dərəcədə aşağı sıxlığa malik iki nəhəng ekzoplanetdən ibarət qeyri-adi bir sistem kəşf ediblər. ABŞ Milli Aeronavtika və Kosmik Administrasiyasının (NASA) məlumatına görə, bu kəşf elm adamlarına planet sistemlərinin necə əmələ gəldiyini daha yaxşı başa düşməyə kömək edə bilər.
NUHÇIXAN xəbər verir ki, NASA-nın məlumatına görə, sözügedən ekzoplanetlər Yer kürəsindən təxminən 1110 işıq ili məsafədə, Volanlar bürcündə (“Uçan balıqlar”) yerləşən TOI-791 b və TOI-791 c adlanır. Hər iki planet ölçülərinə görə Yupiterlə müqayisə edilə bilər, lakin kütlələri xeyli kiçikdir.
Tədqiqatçılar TOI-791 b-nin orta sıxlığının kubsantimetrə təxminən 0,038 qram, TOI-791 c-nin isə kubsantimetrə təxminən 0,047 qram olduğunu müəyyən ediblər. Bu dəyərlər pambıq şəkərinin sıxlığı ilə müqayisə edilə bilər və Yupiterin sıxlığından on dəfə aşağıdır. Yeni obyektlər ən “yüngül” məlum planetlər arasında yer alır.
Kəşf planetlərin diskinin önündən keçərkən ulduzun parlaqlığında olan dəyişiklikləri qeydə alan “Transiting Exoplanet Survey” peykindən (TESS) istifadə yolu ilə edilib.
Sistemin orbital konfiqurasiyası xüsusilə maraqlıdır. Planetlər qravitasiya baxımından sıx bağlıdır və bir-birinə təsir göstərir, bu da tədqiqatçılara onların kütlələrini dəqiqləşdirməyə və qeyri-adi dərəcədə aşağı sıxlığını təsdiqləməyə imkan verir.
Alimlərin fikrincə, planetlərin dolğun quruluşu kütləvi hidrogen-helium qabıqlarının olması ilə izah edilə bilər. Gələcəkdə “James Webb” kosmik teleskopundan istifadə edərək aparılacaq müşahidələr bu hipotezi sınamağa kömək edəcək.
Tədqiqatın nəticələri planet sistemlərinin təkamülünü və qaz nəhənglərinin əmələ gəlmə mexanizmlərini öyrənmək üçün yeni imkanlar açır.