Yaponiya alimləri unikal təbii dəri transplantı hazırlayıblar
Yaponiyada bir tədqiqat qrupu bədənin daxilində işləyən və mühəndislik yolu ilə dərini daxili bioloji vəziyyətlərin görünən göstəricisinə çevirən biohibrid yanaşma hazırlayıb.
NUHÇIXAN Kyodo agentliyinə istinadla xəbər verir ki, Tokio Şəhər Universiteti və Tokio Universitetinin rəhbərlik etdiyi birgə tədqiqat qrupu RIKEN və “Canon Medical Systems Co” ilə əməkdaşlıqda canlı sensor ekranını - iltihab kimi spesifik biomarkerlərə cavab olaraq flüoresanlaşan mühəndislik edilmiş dəri transplantı təqdim edib.
“Nature Communications” bildirir ki, sistem uzunmüddətli biomarker monitorinqini dəstəkləmək üçün bədənin təbii dəri regenerasiyasından istifadə edir, implantasiyadan sonra qan nümunəsi götürmədən vizual oxuma təmin olunur və müşahidə yolu ilə intuitiv qiymətləndirməyə imkan verir. Daxili biomarkerlərin - iltihabı, stressi və ya xəstəliyi göstərən zülalların monitorinqi adətən qan nümunəsi götürməyə və ya yalnız məhdud müddət ərzində işləyən xarici qoşulmuş sensorlara əsaslanır. Tokio Şəhər Universitetinin professoru Hiroyuki Fujita bildirib ki, ənənəvi yanaşmalar çox vaxt invazivdir və ya yalnız zamanla anlıq görüntü təqdim edir. “Məqsədimiz evdə belə davamlı sensor və intuitiv şərh etməyə imkan verən bioloji cəhətdən inteqrasiya olunmuş bir sistemi araşdırmaq idi”, -deyə o əlavə edib.
Buna nail olmaq üçün tədqiqatçılar dərini təbii şəkildə həyat boyu qoruyan və yeniləyən epidermal kök hüceyrələrindən istifadə etdilər. Bu hüceyrələri iltihab siqnallarına - daha dəqiq desək, NF-κB yolunun aktivləşməsinə cavab vermək üçün genetik mühəndislik yolu ilə gücləndirilmiş yaşıl flüoresan zülal (EGFP) ifadə edən dəri toxuması yaradır. Sensor canlı epidermal kök hüceyrələrindən ibarət olduğundan, dərinin təbii dövriyyəsi vasitəsilə qorunur.
Bu tədqiqat batareyalar, naqillər və ya aktiv istifadəçi əməliyyatı olmadan uzunmüddətli, bioloji cəhətdən inteqrasiya olunmuş sensor üçün konsepsiyanın sübutunu nümayiş etdirir. Bu iş iltihab siqnallarına yönəlsə də, molekulyar hədəfləri dəyişdirən oxşar dəri konstruksiyaları digər fizioloji və ya metabolik siqnallara cavab vermək üçün hazırlana bilər.