Fransa “Rafale F5” döyüş təyyarəsini təkbaşına maliyyələşdirəcək
Fransa yeni nəsil “Rafale F5” döyüş təyyarəsinin maliyyələşdirilməsini təkbaşına həyata keçirəcək. Əvvəlcə BƏƏ layihənin bəzi xərclərini ödəməyi nəzərdə tutsa da, texnologiya paylaşımı ilə bağlı fikir ayrılığı səbəbindən layihədən geri çəkilib. Xüsusilə optronika sahəsindəki həssas texnologiyaların paylaşılmasına razılıq verilməyib.
NUHÇIXAN “La Tribune” qəzetinə istinadla xəbər verir ki, BƏƏ-nin geri çəkilməsinə səbəb 2025-ci ilin dekabrında Əbu-Dabidə Prezident Emmanuel Makron və Şeyx Məhəmməd bin Zayed Əl Nəhyan arasında gərgin keçmiş görüş olub. Görüş zamanı iki ölkə “F5” layihəsində gözləntilərini dəqiqləşdirməyə çalışıb, lakin razılıq əldə olunmayıb. BƏƏ döyüş təyyarəsinin inkişafında ən müasir texnologiyalarla yaxından tanış olmaq istəyib, lakin fransızlar layihə sirlərini, xüsusilə optronika sahəsində paylaşmağa hazır olmayıb. Bu, BƏƏ tərəfindən fransızların “təkəbbürlülüyü” kimi qiymətləndirilib və ölkə ödənişdən imtina edib.
Fransa Müdafiə Nazirliyi indi layihənin 5 milyon avroluq xərclərini tam olaraq ödəməlidir, halbuki əvvəlcə bu məbləğin 3,5 milyonunu BƏƏ ödəməli idi. Nəticədə maliyyələşdirmə mərhələli şəkildə həyata keçiriləcək və “Rafale F5”lərin təhvil verilməsi planlaşdırılan vaxtdan gecikəcək. Bununla belə, danışıqların yenidən başlandığı, xüsusilə İran müharibəsi fonunda mövzunun bir qədər arxa planda qaldığı bildirilir.
“Rafale F5”: yeni nəsil döyüş təyyarəsi
2033-cü ildə istifadəyə veriləcək “F5” standartı, AESA radarı, təkmilləşdirilmiş infraqırmızı sensorlar, gücləndirilmiş elektron müharibə sistemi və geniş bağlantı imkanları ilə döyüş təyyarəsini sistemlər sistemi halına gətirəcək. Təyyarə real vaxt rejimində digər təyyarələr, dronlar və peyklərlə əməkdaşlıq edə biləcək. “F5” hipersonik nüvə raketlərini daşıya bilər. “F5”in əsas yeniliyi əməkdaşlıq döyüşüdür: təyyarə nEUROn dronları ilə kəşfiyyat, qarışdırma və zərbə əməliyyatlarını idarə edə biləcək. Hətta 2023-cü ildə xüsusi bir UCAV dronu təqdim olunub. “F5”, həmçinin 2035-ci ildə “ASMPA-R”ı əvəz edəcək yeni “ASN4G” hipersonik nüvə raketini daşımaq qabiliyyətinə malik olacaq.