Epilepsiya aktivliyinin əvvəllər məlum olmayan forması kəşf edilib
Amerikalı nevroloqlar əvvəllər məlum olmayan bir epileptik aktivlik formasını kəşf ediblər ki, bu da sözdə interiktal epileptiform boşalmalardan (İED) - yaddaşı, yuxunu və diqqəti pozan qısa fəaliyyət partlayışlarından əvvəl baş verir.
NUHÇIXAN xəbər verir ki, Kaliforniya Universitetinin (UCSF) mətbuat açıqlamasına görə, bu kəşf epilepsiya tutmalarının qarşısını almaq üçün yeni metodların hazırlanmasına kömək edəcək.
Universitetin dosenti Con Klin bildirib: “Bu kəşf bizə ümid verir ki, xəstələrə hazırda müalicəsi olmayan epilepsiyanın ən dağıdıcı aspektlərindən birini dəf etməyə kömək edəcək yanaşmalar hazırlaya bilək. Analoji terapiyaların inkişafı bu kateqoriyalı xəstələrin həyat keyfiyyətini kökündən yaxşılaşdırmağa imkan verəcək”.
Alimlər bundan interiktal epileptiform boşalmaların başlanğıcını və epilepsiya tutmalarından dərhal əvvəl beyin funksiyasının necə dəyişdiyini müşahidə etmək üçün istifadə ediblər. Bu ölçmələr epilepsiya xəstələrinin beyin funksiyasındakı pozuntuların birdən baş vermədiyini, əksinə, bir-birinə yaxın yerləşən müəyyən neyron qruplarının başlanğıcdan bir neçə saniyə əvvəl epileptik ocaqlarda ardıcıl olaraq aktivləşdiyini göstərir.
Bu sinir hüceyrələrinin əksəriyyəti, təxminən 80 faizi dil emalı, ətraf aləmin qavranılması və daha yüksək idrak funksiyaları ilə əlaqəlidir ki, bu da xəstələrin interiktal epileptiform boşalmalar zamanı normal düşünmək və ünsiyyət qurmaq qabiliyyətlərini itirməsinin səbəbini izah edir. Alimlər belə bir nəticəyə gəliblər ki, yeni kəşf epileptik tutmaların başlanğıcını proqnozlaşdıra və onları yatıra bilən sensorlar və beyin stimulyatorlarının inkişafına imkan verəcək, habelə xəstələrin həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıracaq.
Alimlər qeyd etdiyi kimi, epilepsiyalı bir çox insan yalnız ağır və uzunmüddətli epileptik tutmalardan deyil, həm də həkimlərin IED adlandırdığı beyin funksiyasında daha az nəzərə çarpan, lakin tez-tez baş verən anomaliyalardan əziyyət çəkir. Beyin funksiyasında bu cür pozuntular gündə minlərlə dəfə baş verə bilər ki, bu da tez-tez koqnitiv pozğunluğa və həyat keyfiyyətinin kəskin şəkildə aşağı düşməsinə səbəb olur.
Keçmişdə neyrofizioloqlar interiktal epileptiform boşalmaların təsadüfi və gözlənilməz olduğunu düşünürdülər. Amerikalı neyrofizioloqlar epileptik aktivliyi yatırmaq üçün əməliyyat keçirən dörd epileptikin beyin fəaliyyətini müşahidə etdikdən sonra bu fikrin səhv olduğunu aşkar ediblər. Epilepsiya ocaqlarını tapmaq üçün onların korteksinə minlərlə fərdi neyrona bağlı elektrodlar dəsti implantasiya edilib.