Aİ Hörmüz boğazının bağlanması səbəbindən İrana sanksiyaları genişləndirib
Cümə günü, mayın 22-də Aİ Şurası İrana qarşı sanksiyalar çərçivəsinin əhatə dairəsini genişləndirib. Yeni sanksiyalar Yaxın Şərqdə, xüsusən də Hörmüz boğazında naviqasiya azadlığını təhdid edən hərəkətlərdə iştirak edən şəxsləri və qurumları əhatə etdi.
NUHÇIXAN “Politico” nəşrinə istinadla xəbər verir ki, Aİ Şurasının bəyanatına görə, dəyişdirilmiş hüquqi çərçivə İranın “qanuni tranzit keçidinə və naviqasiya azadlığına mane olan” hərəkətləri ilə əlaqəli şəxs və qurumlara qarşı məhdudlaşdırıcı tədbirlər tətbiq etməyə imkan verəcək.
Qərar Xarici İşlər Şurasının iclasında Aİ xarici işlər nazirlərinin əldə etdiyi siyasi razılaşmadan sonra verilib. Aİ bildirib ki, İranın Hörmüz boğazından tranzit keçən gəmilərə qarşı hərəkətləri beynəlxalq hüquqa ziddir və həm tranzit, həm də beynəlxalq boğazlardan dinc keçidin müəyyən edilmiş hüquqlarını pozur.
Genişləndirilmiş çərçivəyə əsasən, Aİ siyahıda olan şəxslərə və qurumlara səyahət qadağaları və aktivlərin dondurulmasını tətbiq edə biləcək.
Sanksiyaya məruz qalanlara Avropa İttifaqı ölkələri ərazilərinə daxil olmaq və ya tranzit keçmək qadağan ediləcək, Aİ vətəndaşları və şirkətlərinə isə onlara vəsait və ya iqtisadi resurslar təqdim etməyə icazə verilməyəcək.
Sanksiyalar çərçivəsi əvvəlcə 2023-cü ilin iyul ayında İranın Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsinə hərbi dəstəyinə cavab olaraq yaradılmışdı. Daha sonra - 2024-cü ilin may ayında İranın Yaxın Şərq və Qırmızı dəniz bölgəsindəki silahlı qruplara dəstəyi, eləcə də Tehranın 2024-cü ilin aprelində İsrailə qarşı dron və raket hücumları fonunda genişləndirilmişdi.
Bu addım əsas qlobal neft daşıma marşrutu olan Hörmüz boğazında dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı beynəlxalq narahatlığın artması fonunda atılıb.
Martın 19-da qəbul edilən qərarlarda Avropa Şurası BMT Təhlükəsizlik Şurasının 2817 saylı qətnaməsinin tam şəkildə yerinə yetirilməsinə çağırıb, dəniz təhlükəsizliyinin və naviqasiya azadlığının təmin edilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Şura, həmçinin gəmiçiliyi təhdid edən və ya gəmilərin Hörmüz boğazında naviqasiyasının qarşısını alan hər hansı bir hərəkəti pisləyib.