LNG daşımalarının xərcləri kəskin artıb
Yaxın Şərqdəki gərginliyin davam etməsi və Hörmüz boğazının bağlı qalması fonunda qlobal miqyasda mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) daşımalarının xərcləri kəskin artıb.
NUHÇIXAN xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, hazırda Hörmüz boğazından tranzitin dayanması qlobal LNG təchizatında fasilələrə səbəb olub, mövcud gəmi tutumunu azaldıb, tranzit müddətlərini uzadıb, çarter və yanacaq xərclərini 2022-ci il enerji böhranından bəri ən yüksək səviyyəyə çatdırıb.
Mövcud gəmi tutumunun azalmasından sonra üç yanacaqlı dizel-elektrik tipli LNG gəmiləri üçün gündəlik spot çarter qiyməti fevralın əvvəlindəki 5000 dollardan martın əvvəlində 235 min dollara yüksəlib. 2022-ci il enerji böhranının pik vaxtından bəri LNG gəmi çarter bazarında bu səviyyə müşahidə olunmayıb. Tankerlərin orta aylıq gündəlik çarter haqqı fevral ayında 18 min dollardan mart ayında 108 min dollara yüksəlib. Buxar turbin gəmiləri üçün orta aylıq gündəlik çarter haqqı da eyni dövrdə 3000 dollardan 50 min dollara yüksəlib.
LNG donanması tərəfindən istifadə edilən dəniz yanacağının orta qiyməti mart ayında əvvəlki aya nisbətən 73 faiz artaraq bir ton üçün 800 dolları keçib. Bu, 2022-ci il enerji böhranının pik vaxtından bəri qeydə alınan ən yüksək səviyyə olub.
250 milyon dollar dəyərindəki LNG gəmisi üçün Hörmüz boğazından tək keçid üzrə müharibə riski sığortasının dəyəri 25 milyon dollara çatıb. Münaqişənin pik dövründə LNG yükləri üçün sığorta haqları da yük dəyərinin 10 faizlə 20 faizi arasında dəyişib.
Üç yanacaqlı dizel-elektrik tipli LNG gəmiləri üçün gündəlik icarənin orta qiyməti isə iyun ayında 60 min 700 dollara çatıb. Bu səviyyə əvvəlki aya nisbətən 1 faiz, 2025-ci ilin iyun ayına nisbətən isə 243 faiz yüksəkdir.
Mart və iyun ayları arasında Qətərdən 300-dən çox və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindən (BƏƏ) isə təxminən 20 tankerdə LNG yükü beynəlxalq bazara çata bilməyib. Körfəzdə və ya Oman körfəzində təxminən 160 LNG gəmisi lövbər salmaq məcburiyyətində qalıb.
Hörmüz boğazı Qətər və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindən LNG ixracı üçün yeganə dəniz keçididir və qlobal maye qaz tədarükünün təxminən beşdəbiri buradan keçir.
2030-cu ilə qədər qlobal miqyasda ildə təxminən 250 milyon ton yeni LNG gücünün istifadəyə veriləcəyi gözlənilir.