Britaniya polis qatillərinin azadlığa buraxılması ilə bağlı mübahisələr fonunda həbsxana böhranı ilə üzləşir
İngiltərə və Uelsdə həbsxanaların həddindən artıq sıxlığını aradan qaldırmaq üçün nəzərdə tutulmuş erkən azadlığa buraxılma proqramı polis məmuru Endryu Harperin qatillərindən ikisinin azadlığa buraxıla biləcəyi elan edildikdən sonra ictimaiyyətin qəzəbinə səbəb olub.
NUHÇIXAN xəbər verir ki, sabiq Baş nazir Kir Starmerin dövründə qəbul edilmiş 2026-cı il tarixli Cəza Qanununa əsasən, İngiltərə və Uelsdə müddətli cəza çəkən məhbuslar həbsxana yerini boşaltmaq üçün cəzalarının üçdəbirini çəkdikdən sonra azadlığa buraxılacaq. Proqramın bu ilin oktyabr ayında həyata keçirilməyə başlaması planlaşdırılır.
“Əl-Cəzirə” telekanalının məlumatına görə, Britaniya Baş naziri Endi Börnhem zorlama və uşaq istismarı maddələri ilə məhkum edilmiş şəxslərin azadlığa buraxılması xəbərinə mənfi ictimai reaksiyadan sonra erkən azadlığa buraxılma proqramını yenidən nəzərdən keçirmək qərarına gəlib və onu dayandırıb.
Aparılan araşdırmadan sonra Börnhem avqustun 4-də həmin proqramın zorlama, uşaqlara qarşı cinsi və digər zorakılıq cinayətlərinə görə məhkum edilmiş şəxslərə şamil edilməyəcəyini elan edib. Bu, şərti azadlığa buraxılmaq hüququ olan məhbusların sayını əvvəllər təxmin edilən 6000 nəfərdən təxminən 5000-ə endirdi. Lakin, istisnalar adamöldürmə və ya digər ittihamlarla məhkum edilmiş şəxslərə şamil edilmirdi. Börnhem, həmçinin proqramın başlama tarixini bir ay sonraya - oktyabr ayına təxirə salıb.
Ekspertlər bildirirlər ki, Britaniyanın həbsxana sistemi Qərbi Avropada ən yüksək həbs nisbətlərindən birinə malikdir və çökmək üzrədir. Tez-tez dəyişən hökumətlər bu fövqəladə vəziyyəti həll etmək üçün populyar olmayan həll yolları tapmaqda çətinlik çəkir.
Təxminən 900 min britaniyalı qatillərin vaxtından əvvəl azad edilməsinin qarşısının alınmasını tələb edən petisiya imzalayıb. Çərşənbə günü 50 polis rəisi də Baş naziri onların azad edilməsinin qarşısını almaq üçün bütün qanuni vasitələrdən istifadə etməyə çağıran məktub imzalayıb.
Britaniyanın müstəqil düşüncə mərkəzi olan Dövlət İdarəçiliyi İnstitutunun məlumatına görə, cinayət nisbətlərinin azalmasına baxmayaraq, həbsxanalarda məhbusların sayı son 30 ildə ikiqat artıb. Bu, əsasən daha uzunmüddətli cəzalar və azadlığa çıxdıqdan sonra insanların həbsxanaya qayıtma nisbətlərinin artması ilə əlaqədardır.
Beyin mərkəzinin məlumatına görə, nəticədə kişilər üçün həbsxanalar hazırda 97 faiz doludur. Yeni həbsxanaların tikilməsi də problemi həll etməyəcək. Çünki yeni penitensiar müəssisənin tikilməsi və istifadəyə verilməsi orta hesabla yeddi il çəkə bilər və layihələr tez-tez təxirə salınır. Bundan əlavə, kadr çatışmazlığı Britaniya həbsxanaları üçün uzun müddətdir davam edən ciddi problemə çevrilib.