Xorvatiyanın idxal və ixrac etdiyi tullantıların miqdarı açıqlanıb
Xorvatiya 2024-cü ildə 871 min 255 ton tullantı idxal edib. Bunun təxminən 7100 tonunu əvvəlcədən xüsusi icazə tələb olunan təhlükəli tullantılar təşkil edib.
NUHÇIXAN xəbər verir ki, bu barədə Xorvatiyanın “Index.hr” nəşri ölkənin Ətraf Mühitin Mühafizəsi və Yaşıl Keçid Nazirliyinin son rəsmi məlumatlarını təhlil edərək yazıb.
İdxal edilən qeyri-təhlükəli tullantıların yarıdan çoxunu metal, kağız, karton və ağac təşkil edir. Xorvatiya müəssisələri bu materialları emal edərək istehsalda ikinci xammal kimi istifadə edir. 2024-cü ildə ölkədən ixrac olunan tullantının həcmi isə 961 min 442 ton olub. Bunun 26 min 851 tonu, yəni 2,8 faizi təhlükəli tullantıların payına düşüb.
Beləliklə, Xorvatiya həmin il idxal etdiyindən təxminən 90 min ton çox tullantı ixrac edib. Nəşr bildirir ki, ölkənin Avropa İttifaqına üzv olmasından sonra tullantı idxalı artsa da, ixrac da paralel şəkildə yüksəlib. 2015-ci ildən bəri yalnız 2 ildə idxal ixracı üstələyib.
Avropa İttifaqında tullantıların sərhədlərarası daşınması ümumi qaydalarla tənzimlənir və tullantı müəyyən hallarda iqtisadi dövriyyədə əmtəə hesab olunur. 2026-cı il mayın 21-dən Avropa İttifaqının tullantı daşımaları ilə bağlı yeni reqlamenti tətbiq edilir. Qaydalar tullantının növündən və onun utilizasiya, təkrar emal və ya enerji istehsalı üçün göndərilməsindən asılı olaraq müxtəlif nəzarət prosedurları müəyyən edir.
Xorvatiya sənayesinin bəzi sahələri idxal tullantısından xammal və alternativ yanacaq kimi istifadə edir. Mövcud enerji bərpası müəssisələrinin icazə verilən ümumi gücü ildə təxminən 400 min tona çatır. Xüsusilə sement zavodları tullantıdan hazırlanan yanacağa tələbat göstərir.
Nəşr bununla yanaşı, qanuni tullantı ticarəti ilə qanunsuz utilizasiya arasında ciddi fərq olduğunu vurğulayır. 2020–2025-ci illərdə ətraf mühit müfəttişliyi 2610 tullantı daşınmasını yoxlayıb və 1611 daşınmada, yəni təxminən 62 faizində qanun pozuntusu müəyyən edib. Bu göstərici tullantıların transsərhəd hərəkətinə nəzarətin vacibliyini gündəmə gətirir.
Xorvatiya qanunvericiliyi təhlükəli və qarışıq məişət tullantılarının müəyyən məqsədlərlə ölkəyə gətirilməsini məhdudlaşdırır. Səlahiyyətli qurumlar daxili tullantı idarəetmə sisteminə və ya ictimai sağlamlığa təhlükə yarandığı halda əlavə məhdudiyyətlər tətbiq edə bilərlər.