Səudiyyə Ərəbistanının əsas boru kəmərinin dayanması qlobal neft təchizatının 4 faizini riskə atır
Səudiyyə Ərəbistanının Qırmızı dənizə çıxışı təmin edən əsas neft boru kəmərinin fəaliyyətini bir neçə gün ərzində bərpa etməməsi qlobal neft təchizatının 4 faizədək azalması ilə nəticələnə bilər.
NUHÇIXAN xəbər verir ki, qlobal neft təchizatında yaranmış çatışmazlığın daha da dərinləşməsi yanacaq qiymətlərinin rekord həddə yüksəlməsinə, dünya üzrə inflyasiyanın sürətlənməsinə və ABŞ-nin dövlət istiqrazlarının gəlirliliyinin 2008-ci il qlobal maliyyə böhranından bəri ən yüksək səviyyəyə çatmasına səbəb ola bilər.
Pilotsuz uçuş aparatlarının hücumlarından sonra Səudiyyə Ərəbistanı cümə günü nəhəng Şərq-Qərb neft kəmərinin fəaliyyətini dayandırıb. Boru kəməri Səudiyyə Ərəbistanı üçün alternativ marşrut rolunu oynayır. Ərəbistan yarımadasından səhradan keçən bu kəmər son 6 ay ərzində Səudiyyə Ərəbistanını Hörmüz boğazının müharibə səbəbindən bağlanmasının mənfi təsirlərindən qismən qoruyub. Dünyanın ən böyük neft ixracatçısı olan Səudiyyə Ərəbistanı kəmər vasitəsilə gündəlik təxminən 4 milyon barel nefti (qlobal neft təchizatının təxminən 4 faizini) Hörmüz boğazından yan keçməklə Qırmızı dənizdə yerləşən Yanbu limanına yönəldib.
Lakin kəmərin fəaliyyətinin dayanması ilə Yanbu limanında mövcud ehtiyatların ixracı yalnız 5-7 gün ərzində davam etdirməyə kifayət edəcəyi bildirilir. Bu barədə Səudiyyə Ərəbistanının neft ixracı ilə tanış olan üç sənaye mənbəsi məlumat verib. Mənbələrin bildirdiyinə görə, mövcud ehtiyatlar tam həcmdə deyil və Şərq-Qərb neft kəmərinin fəaliyyəti bərpa olunmadığı təqdirdə tükənəcək.
Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (IEA) məlumatına görə, Səudiyyə Ərəbistanının neft təchizatı avqust ayında Hörmüz boğazı və Qırmızı dəniz vasitəsilə daşımaların azalması səbəbindən son 30 ildən artıq müddətin ən aşağı səviyyəsinə düşüb. Qərb ölkələrinin enerji siyasətlərini əlaqələndirən IEA dünya üzrə neft təchizatının bu il gündəlik 5,7 milyon barel və ya təxminən 6 faiz azalacağını proqnozlaşdırıb.
Bundan əlavə, Səudiyyə Ərəbistanının neft daşımalarını təhdid edən Yəməndəki husilər cümə günü Qırmızı dənizin girişində yerləşən bir adanı ələ keçiriblər. Müharibədən əvvəl Yaxın Şərq ölkələri dünya bazarına gündə təxminən 22 milyon barel neft tədarük edirdi. Sənaye mənbələrinin məlumatına görə, hazırda Hörmüz boğazından keçən neftin həcmi gündəlik 6-9 milyon barelədək azalıb.
Səudiyyə Ərəbistanı ötən həftə OPEC-ə bildirib ki, ölkədə neft hasilatı müharibənin başlamasından əvvəl, fevral ayında gündəlik 10,9 milyon barel təşkil etdiyi halda, avqustda bu göstərici 6,2 milyon barelə qədər azalıb.
Beləliklə, Şərq-Qərb neft kəmərinin fəaliyyətinin dayandırılması Səudiyyə Ərəbistanının neft ixracı imkanlarına əlavə təzyiq yaradır. Kəmərin yaxın günlərdə bərpa olunmaması halında ölkənin mövcud ehtiyatlarının azalması və bunun qlobal neft bazarında təchizat çatışmazlığını daha da artırması ehtimal olunur.