Fransa borc bataqlığında: artan faizlər ölkənin maliyyə yükünü ağırlaşdırır
Fransanın dövlət borcu artan faiz dərəcələri fonunda ölkə iqtisadiyyatı üçün getdikcə daha ağır yükə çevrilir. 3,5 trilyon avroya çatan dövlət borcu və 10 illik dövlət istiqrazları üzrə faizlərin sentyabr ayında 4,5 faizə yüksəlməsi hökumətin maliyyə manevr imkanlarını daha da məhdudlaşdırıb.
NUHÇIXAN xəbər verir ki, Fransanın 10 illik dövlət istiqrazları üzrə gəlirlilik 2008-ci il qlobal maliyyə böhranından bəri ən yüksək səviyyəyə çatıb. Halbuki COVID-19 pandemiyasından əvvəl ölkə hətta mənfi faizlərlə borclana bilirdi. Borca xidmət xərclərinin, yəni kreditorlara ödənilən faizlərin 65 milyard avronu keçəcəyi gözlənilir. Bu məbləğ dövlət büdcəsində təhsil sahəsinə ayrılan vəsaiti də üstələyir.
Vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirən amillərdən biri Fransanın qonşu ölkələrlə müqayisədə daha baha borclanmasıdır. Almaniya ilə Fransa arasında 10 illik dövlət istiqrazlarının gəlirliliyi üzrə fərq artıq təxminən bir faiz bəndinə çatıb. Bu isə maliyyə bazarlarında Almaniyaya inamın daha yüksək olduğunu, Fransanın borclarını qaytarmaq qabiliyyətinə dair narahatlıqların isə artdığını göstərir.
Baş nazir Sebastyen Lökornünün qarşısında çətin vəzifə dayanır. Maliyyə bazarlarının etimadını bərpa etmək üçün Fransa büdcə kəsirini azaltmalı, dövlət xərclərinə nəzarəti gücləndirməli və uzunmüddətli islahatlar həyata keçirməlidir. Lakin prezident seçkilərinə səkkiz ay qalması və hökumətin parlamentdə yetərli siyasi çoxluğa malik olmaması bu planların həyata keçirilməsini çətinləşdirir.
Hökumət artıq 2027-ci il büdcəsini balanslaşdırmaq üçün 30 milyard avro əlavə vəsait tapmalıdır. Borc üzrə faiz ödənişlərinin artması isə bu vəzifəni daha da ağırlaşdırır.
Fransanın vəziyyəti getdikcə borc içində olan ailənin vəziyyətinə bənzədilir: artan xərcləri ödəmək üçün daha bahalı kreditlərə müraciət etmək məcburiyyətində qalınır. Üstəlik, yanacağın qiymətinin yüksəlməsi də ölkənin maliyyə vəziyyətinə əlavə təzyiq yaradır.
Neftin bir barelinin qiymətinin 110 dollara qədər yüksəlməsi enerji idxalının dəyərini artıraraq dövlət maliyyəsinə əlavə yük gətirə bilər. Belə bir şəraitdə hökumətin əhalini dəstəkləmək üçün yeni maliyyə yardımları ayırması daha da çətinləşir.