Neyroşəbəkələrin yetərsizliyi işəgötürənləri AI səbəbindən ixtisarlardan sonra işçiləri geri qaytarmağa məcbur edir
Süni intellektin (AI) biznes proseslərinə tətbiqi əmək bazarında gözlənilməz bir tendensiyaya səbəb olub: əvvəllər avtomatlaşdırmanı asanlaşdırmaq üçün işçilərini işdən çıxaran şirkətlər indi onları yenidən işə götürməyə məcburdur.
NUHÇIXAN CNBC-yə istinadla xəbər verir ki, SHL konsaltinq şirkətinin araşdırmasına görə, sorğuda iştirak edən hər beş amerikalı işçidən təxminən biri işdən çıxarıldıqdan və ya süni intellektlə əvəz edildikdən sonra işəgötürənlərinin onlara geri ödəmə təklif etdiyini bildirib.
“Propeller Insights” analitik şirkəti tərəfindən 2026-cı ilin iyun-iyul aylarında ABŞ və Böyük Britaniyada 1000-dən çox işçi arasında aparılan sorğu sözdə “AI-nin bərpası” effektini ortaya qoyub.
“Challenger, Gray & Christmas”ın 2026-cı ilin may ayında verdiyi məlumata görə, işəgötürənlər ABŞ-də elan edilən işdənçıxarmaların təxminən 40 faizinin səbəbi kimi süni intellekti göstəriblər.
Oxşar tendensiya “Orgvue”nin tədqiqatında da özünü göstərir: süni intellekt tətbiq etmək üçün işçilərini ixtisar edən təşkilatların 32 faizi sonradan onları yenidən işə götürməyə məcbur olub. “Ford” və “Amazon” da işə qəbul qərarlarını yenidən nəzərdən keçirən şirkətlər arasında olub.
Ekspertlər hesab edirlər ki, bu dəyişikliyə texnologiyanın peşəkar təcrübəni, biznes prosesləri haqqında bilikləri və insan qarşılıqlı əlaqəsini tam əvəz edə bilməyəcəyinin dərk edilməsi səbəb olub.
Harvard Biznes Məktəbinin professoru Cozef Fuller qeyd edir ki, şirkətlər səhvən süni intellekt tətbiqini sadə bir proqram təminatı əvəzedicisi kimi görür və işçi heyətini ixtisar etməklə texnoloji transformasiyanı maliyyələşdirməyə çalışır.
Bu arada, süni intellekt təcrübə, tənqidi düşüncə və peşəkar biliklərlə birləşdirildikdə daha təsirli olur.
SHL vurğulayır ki, müştəri ehtiyaclarını, qərar qəbuletmə və ünsiyyət bacarıqlarını başa düşən işçilər biznes üçün vacib resurs olaraq qalır. Bununla belə, işdən çıxarılan işçilərin geri qaytarılması avtomatik olaraq etimadı bərpa etmir. Sorğuda iştirak edən amerikalıların demək olar ki, yarısı əməkhaqqının əhəmiyyətli dərəcədə artırılmasını, 43 faizi yazılı iş təhlükəsizliyi zəmanətlərini və 40 faizi süni intellektdən istifadədə şəffaflığı tələb edəcək.
Bundan əlavə, respondentlərin 30 faizi rəhbərliyin üzr istəməsinin və ya səhvlərin etirafının vacib olduğunu düşünür.
Ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, yenidən işə qəbul işdən çıxarılmanın nəticələrini aradan qaldırmır: işəgötürənlər işçilərlə münasibətləri yenidən qurmalı və korporativ mədəniyyəti bərpa etməlidirlər. Bu şəraitdə işçilər bacarıqların inkişafına investisiya qoyurlar. Sorğuya görə, onların 44 faizi süni intellekt alətlərini müstəqil şəkildə mənimsəyir, 42,6 faizi avtomatlaşdırılması çətin olan peşəkar bacarıqlarını inkişaf etdirir və 40 faizi ünsiyyət və liderlik qabiliyyətlərini təkmilləşdirir.