Dünya bazarında qazın qiyməti artmaqda davam edir
Ötən həftənin son günlərinin soyuq keçməsi Avropa bazarında qazın qiymətinin artması ilə nəticələnib.
NUHÇIXAN xəbər verir ki, Niderlanda fəaliyyət göstərən “Title Transfer Faciliye” (TTF) beynəlxalq qaz satışı mərkəzində təbii qazın qiyməti 30 faiz artaraq 1000 kubmetrinin qiyməti 450 dollara satılıb. Halbuki, həftənin əvvəlində qiymət 420 dollar idi.
Rusiyada fəaliyyət göstərən “Finam” İnvestisiya Holdinqinin analitiki Sergey Kaufman bildirib ki, cari ilin ikinci yarısından başlayaraq ABŞ, Qətər və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində (BƏƏ) sıxılmış qaz (LNG) istehsalının artması və neftin qiymətinin azalması ilə əlaqədar olaraq dünya bazarında təbii qazın da qiyməti 15-20 faiz azalaraq 1000 kubmetri orta hesabla 350 dollar olacaq. Hazırda qiymətin yüksəlməsinin səbəbini analitik ilk növbədə Avropanın Rusiya qazından imtinada görür.
Rusiyadan ixrac edilən qazın bazardakı yerini ABŞ və Qətər tutub və bu amil artıq köhnəlmiş hesab edilir. Lakin boru ilə nəql olunan qazın hidroçənlərdə nəql olunan qazdan qiymət fərqi var. Boru ilə daha ucuz nəql olunduğu halda, gəmilərlə nəql olunan qaz baha başa gəlir. Yəni nəqliyyat xərci artıq olur ki, bu da qazın qiymətinin üzərinə gəlir. Digər tərəfdən Qətər və BƏƏ-dən daşınan qaz Körfəzdən keçir ki, bura da çox riskli zonadır. ABŞ ilə İran arasındakı gərgin münasibətlər körfəzdə təhlükəni artırıb.
Amerikanın “New York Mercantile Exchange” (NYMEX) birjasında da qazın qiymətinin yüksəlməsi müşahidə edilib. Enerji və maliyyə institutunun tədqiqatlar üzrə direktoru Aliksey Beloqoryev bildirib ki, Asiyada da havaların soyuq keçməsi qazın region üzrə qiymətlərinə təsir göstərib. ABŞ Avropa ilə yanaşı Asiya bazarlarına da LNG ixrac edir və buna görə də NYMEX birjasında da qiymət artımı müşahidə olunur.
Rusiyaya qarşı tətbiq olunan sanksiyalara baxmayaraq ötən il Avropa “Qazprom”dan 18,1 milyard kubmetr təbii qaz alıb. Bu ilin yanvar ayından başlayaraq Avropa İttifaqı ölkələri Rusiya qazından tamamilə imtina etməyi qərara alıblar. Bu qərara nə qədər əməl olunacağını zaman göstərəcək. Hələlik isə Avropa qaz idxalını şaxələndirməkdə davam edir. Azərbaycanın da 2026-cı ildən Avropaya qaz ixracını artırması da təsadüfi deyil.