Azərbaycan gömrükçülərinin peşə bayramı günüdür
Bu gün Azərbaycanda gömrükçülərin peşə bayramı günü kimi qeyd edilir. Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra 1992-ci il yanvarın 30-da Azərbaycan Gömrük Komitəsi yaradıldı. Lakin ölkədə yaranmış gərgin siyasi vəziyyət gömrük xidmətinin fəaliyyətinə də öz təsirini göstərirdi.
NUHÇIXAN xəbər verir ki, 1993-cü ilin ikinci yarısından etibarən Azərbaycanda gömrük işinin təkmilləşdirilməsi, gömrük orqanlarının maddi-texniki və normativ-hüquqi bazasının möhkəmləndirilməsi, ümumdünya gömrük sisteminə inteqrasiyası istiqamətində uğurlu addımlar atılıb.
Ümummilli Lider Heydər Əliyev Azərbaycanın iqtisadi təhlükəsizliyinin qorunmasının və daha da möhkəmləndirilməsinin əsas istiqamətlərindən birini yüksəksəviyyəli gömrük xidmətinin yaradılmasında görürdü. Məhz Ulu Öndərin uzaqgörən siyasəti, gömrük sisteminin formalaşması üçün verdiyi dəyərli tövsiyələri və bu qurumun daha da modernləşməsinə yönələn iqtisadi siyasəti nəticəsində Azərbaycanda dünya standartlarına uyğun gömrük xidməti formalaşıb.
Prezident İlham Əliyev hər bir sahədə olduğu kimi, gömrük sisteminin də bütün istiqamətlər üzrə daha da təkmilləşdirilməsi işini daim diqqət mərkəzində saxlayır. Bunun nəticəsidir ki, son illər Azərbaycan gömrük xidməti dinamik inkişaf edir və yeni, müasir layihələr həyata keçirməklə beynəlxalq standartlara cavab verən nümunəvi təşkilat kimi inamla irəliləyir.
Prezident İlham Əliyev tərəfindən ölkədə sahibkarlıq fəaliyyəti üçün əlverişli biznes mühitinin yaradılması, xarici ticarətin dəstəklənməsi və təşviqi, sahibkarlar üçün asan, əlçatan xidmətlərin formalaşdırılması, gömrük işinin səmərəli və müasir çağırışlara uyğun şəkildə həyata keçirilməsi üzrə strateji hədəflər müəyyənləşdirilib. Gömrük orqanları qarşısında qoyulan tapşırıqların uğurla icrası məqsədilə Gömrük Xidmətinin Fəaliyyət Proqramı tərtib edilib və orada şəffaflıq, məmnunluq və rəqəmsallaşmanın artırılması, gömrük ödənişlərinin dayanıqlılığının təmin edilməsi, güvənli hüquq-mühafizə tədbirləri DGK-nın strateji hədəfləri olaraq əksini tapıb.
Dövlət Gömrük Komitəsi (DGK) milli iqtisadiyyatın dayanıqlı inkişafında, xarici ticarət əlaqələrinin səmərəli idarə olunmasında və ölkənin iqtisadi təhlükəsizliyinin təmin edilməsində strateji əhəmiyyətə malik dövlət qurumudur.
Ötən illər ərzində DGK fəaliyyətini genişləndirərək ticarət prosedurlarının modernləşdirilməsi, beynəlxalq standartlara uyğun rəqəmsal transformasiya, riskəsaslı nəzarət sistemlərinin tətbiqi və tranzit imkanlarının optimallaşdırılması sahəsində mühüm nəticələr əldə edib. Eyni zamanda, komitə narkotik vasitələr, psixotrop maddələr və onların prekursorlarının qanunsuz dövriyyəsinə qarşı mübarizədə də əsas hüquq-mühafizə orqanlarından biri kimi fəaliyyət göstərir.
2025-ci ildə Azərbaycan 180 ölkə ilə ticarət əlaqələri qurmuş, ümumi xarici ticarət dövriyyəsi 49 422,58 milyon manat təşkil edib. Bunun ixrac hissəsi 25 042,85 milyon manat (50,67 faiz), idxal hissəsi isə 24 379,73 milyon manat (49,33 faiz) olub. Xarici ticarət saldosu isə 663,12 milyon manat müsbət qeyd edilib.
Xarici ticarət balansının pay nisbəti göstərir ki, DGK-nın tətbiq etdiyi rəqəmsal transformasiya, yaşıl dəhliz və riskəsaslı nəzarət sistemləri ticarət əməliyyatlarını sürətləndirir, şəffaflığı artırır və ixrac potensialının genişləndirilməsinə xidmət edir.
2025-ci ildə gömrük orqanları narkotik vasitələr, psixotrop maddələr və onların prekursorlarının qanunsuz dövriyyəsi ilə bağlı 97 fakt aşkar edib, ümumilikdə 1 ton 824 kiloqram 453 qram maddə qanunsuz dövriyyədən çıxarılıb.
Aşkar edilmiş narkotiklərin növ üzrə strukturu:
• Marixuana: 1 ton 274 kiloqram 889 qram
• Heroin: 451 kiloqram 012 qram
• Həşiş: 86 kiloqram 522 qram
• Metamfetamin: 10 kiloqram 867 qram
• Metadon: 584 qram
• Tiryək: 211 qram
• Kokain və digər: 154 qram
Qanunsuz dövriyyədən çıxarılan narkotiklərin 97,1 faizi tranzit məqsədilə Avropanın qara bazarlarına göndərilmək üçün nəzərdə tutulub.
2025-ci il ərzində narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsində şübhəli bilinən 95 nəfər barəsində müvafiq tədbir görülüb, həmçinin 5 cinayətkar dəstə ifşa edilib. Müxtəlif illərdə qanunsuz dövriyyədən götürülmüş narkotik vasitələr üzrə 105 cinayət işi aparılıb və ümumilikdə 6 ton 715 kiloqrama yaxın maddə məhkəmənin qərarı ilə məhv edilib.
Qeyd edək ki, xarici ticarət dövriyyəsinin 50,7 faizi ixracdan ibarət olması Azərbaycanın ixrac potensialının gücləndiyini göstərir. 180 ölkə ilə ticarət əlaqələri ölkənin beynəlxalq bazarlarda mövqeyinin möhkəmləndiyini təsdiqləyir.
1,8 ton narkotik vasitənin qanunsuz dövriyyədən çıxarılması DGK-nın milli təhlükəsizliyi təmin edən əsas orqan olduğunu göstərir. Cinayətkar dəstələrin ifşası və narkotiklərin məhv edilməsi hüquq-mühafizə tədbirlərinin yüksək səmərəliliyini nümayiş etdirir. Yaşıl dəhliz və elektron bəyannamə sistemləri ticarət əməliyyatlarını sürətləndirir və şəffaflığı artırır.
Riskəsaslı nəzarət sistemi gömrük işinin çevikliyini və tranzit imkanlarının optimallaşdırılmasını təmin edir.
1992-ci ildən fəaliyyət göstərən Dövlət Gömrük Komitəsi 2025-ci ildə xarici ticarət, fiskal performans və hüquq-mühafizə sahəsində strateji əhəmiyyətli nəticələr əldə edib. Gömrük xidməti yalnız büdcə daxilolmalarının təmin olunmasında deyil, həm də beynəlxalq ticarət əlaqələrinin inkişafında, tranzit imkanlarının genişləndirilməsində və qanunsuz dövriyyəyə qarşı mübarizədə strateji rol oynayır. Peşə bayramı münasibətilə DGK əməkdaşlarının fədakar fəaliyyəti və milli maraqların qorunmasında göstərdikləri töhfə xüsusi qeyd olunmalıdır.