“Azərbaycan Mədəniyyəti–2040” Konsepsiyasına Naxçıvandan ilk töhfə: Tar ifaçılığında yeni metodik yanaşma - FOTOLAR

Naxçıvan Musiqi Kollecinin müəllimi, Əməkdar mədəniyyət işçisi Tağı Fərman oğlu Tağıyevin hazırladığı yeni dərs vəsaiti milli musiqi təhsilinin inkişafına mühüm töhfə verir.

Azərbaycan zəngin və çoxəsrlik mədəni irsə malik ölkələrdən biridir. Bu irs yalnız tariximizin bir hissəsi deyil, həm də xalqımızın milli kimliyinin, mənəvi dəyərlərinin və estetik dünyagörüşünün ifadəsidir. Qloballaşan dünyada milli mədəniyyətin qorunması, onun müasir dövrün tələblərinə uyğun inkişaf etdirilməsi və gələcək nəsillərə ötürülməsi dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biridir.

Bu məqsədlə hazırlanmış “Azərbaycan Mədəniyyəti – 2040” inkişaf konsepsiyası ölkənin mədəniyyət siyasətinin uzunmüddətli strategiyasını müəyyən edir. Sənəddə milli mədəni irsin qorunması, incəsənətin müxtəlif sahələrinin inkişafı, mədəniyyətin beynəlxalq səviyyədə təbliği və mədəni təhsilin gücləndirilməsi prioritet istiqamətlər kimi müəyyənləşdirilmişdir.

Konsepsiyada xüsusi diqqət yetirilən sahələrdən biri musiqi təhsili və milli ifaçılıq məktəblərinin inkişafıdır. Sənəddə vurğulanır ki, milli musiqi irsinin qorunması yalnız ifaçılıq ənənələrinin yaşadılması ilə deyil, eyni zamanda elmi və metodik bazanın gücləndirilməsi ilə mümkündür.

Konsepsiyanın əsas hədəfləri

Bu istiqamətdə qarşıya qoyulan əsas vəzifələr bunlardır:

• milli musiqi irsinin sistemli şəkildə tədrisi

• musiqi təhsili müəssisələrinin elmi və metodik bazasının gücləndirilməsi

• gənc istedadların üzə çıxarılması və inkişafına dəstək

• milli musiqi alətlərinin tədrisinin genişləndirilməsi

• yeni metodik vəsaitlərin hazırlanması və elmi tədqiqatların təşviqi

Bu baxımdan musiqi sahəsində hazırlanmış metodik vəsaitlər və elmi araşdırmalar konsepsiyanın həyata keçirilməsinə verilən mühüm töhfələr hesab olunur.

Naxçıvan musiqi mühitinin rolu

Azərbaycanın qədim mədəniyyət ocaqlarından biri olan Naxçıvan tarix boyu zəngin musiqi ənənələri ilə seçilmişdir. Bu bölgə yalnız tarixi və memarlıq abidələri ilə deyil, həm də özünəməxsus musiqi mühiti və ifaçılıq məktəbi ilə tanınır.

Bu ənənələrin qorunması və inkişaf etdirilməsində Naxçıvan Dövlət Universiteti nəzdində fəaliyyət göstərən Naxçıvan Musiqi Kolleci xüsusi rol oynayır. Kollec uzun illərdir regionda musiqi təhsilinin inkişafına, gənc istedadların yetişdirilməsinə və milli musiqi məktəbinin formalaşmasına mühüm töhfələr verir.

Kollecdə tədris prosesi müasir metodik yanaşmalara əsaslanır. Tələbələr burada yalnız nəzəri biliklər əldə etmir, eyni zamanda geniş ifaçılıq təcrübəsi qazanırlar. Müxtəlif konsert proqramları, yaradıcılıq gecələri, ustad dərsləri və elmi-metodik tədbirlər gənc musiqiçilərin peşəkar inkişafına geniş imkanlar yaradır.

Xüsusilə tar, kamança, balaban, qanun, saz və nağara kimi milli musiqi alətlərinin tədrisi kollecin fəaliyyətində mühüm yer tutur.

Tarzən və pedaqoq – Tağı Tağıyev

Naxçıvan Musiqi Kollecinin müəllimi, görkəmli tarzən və pedaqoq Tağıyev Tağı Fərman oğlu milli musiqi mədəniyyətinin inkişafına töhfə verən sənətkarlardandır.

1951-ci ildə Naxçıvan şəhərində anadan olan Tağı Tağıyev musiqiyə erkən yaşlarından maraq göstərmişdir. O, 1964-cü ildə Naxçıvan şəhər Uşaq Musiqi Məktəbinə daxil olmuş, daha sonra Üzeyir Hacıbəyov adına Naxçıvan Orta İxtisas Musiqi Texnikumunda və Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında təhsil almışdır.

Virtuoz tarzən kimi o, həm Azərbaycan, həm də dünya bəstəkarlarının əsərlərini yüksək sənətkarlıqla ifa etmişdir. Onun repertuarında Hacı Xanməmmədov, Səid Rüstəmov, Süleyman Ələsgərov, Tofiq Bakıxanov, Ramiz Mirişli, Cahangir Cahangirov kimi Azərbaycan bəstəkarlarının əsərləri xüsusi yer tutur. O, eyni zamanda Franz Liszt, Giuseppe Verdi və Rimski-Korsakov kimi dünya klassiklərinin əsərlərini də ustalıqla ifa etmişdir.

Tağı Tağıyev uzun illər pedaqoji fəaliyyət göstərmiş, bir çox gənc musiqiçilərin yetişməsində mühüm rol oynamışdır. Onun Azərbaycan mədəniyyətinə verdiyi töhfələr yüksək qiymətləndirilmiş və 2006-cı ildə “Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Mədəniyyət İşçisi” fəxri adına layiq görülmüşdür.

Tar ifaçılığında yeni metodik yanaşma

Tağı müəllimin uzun illərin pedaqoji və ifaçılıq təcrübəsinə əsaslanaraq hazırladığı “Tar üçün 36 ştrixdən ibarət qamma və çalışmalar” adlı dərs vəsaiti tar ifaçılığı sahəsində mühüm metodik yenilik hesab olunur.

Kitabın əsas məqsədi:

• simdən-simə keçid zamanı alt mizrabdan istifadənin minimuma endirilməsi

• sağ və sol əl texnikasının koordinasiyasının inkişaf etdirilməsi

• ifaçının texniki sərbəstliyinin artırılmasıdır

Vəsaitin əsas ideyası 36 müxtəlif ştrix forması və 36 ritmik qruplaşma sistemi üzərində qurulmuşdur. Bu metodika ifaçının texniki bacarıqlarını mərhələli şəkildə inkişaf etdirməyə imkan yaradır.

Bu yanaşma:

• barmaq açılımını gücləndirir

• sim dəyişmələrində texniki sabitlik yaradır

• mizrab texnikasında dəqiqliyi artırır

• səslərin təmiz və aydın səslənməsini təmin edir

• sürətli pasajların ifasını asanlaşdırır

Beləliklə, bu vəsait yalnız qamma toplusu deyil, həm də tar ifaçılığı üçün sistemli texniki məktəb rolunu oynayır.

Milli musiqi təhsilinə mühüm töhfə

“Tar üçün 36 ştrixdən ibarət qamma və çalışmalar” adlı bu dərs vəsaiti milli musiqi təhsilinin inkişafına verilən mühüm töhfələrdən biridir. Bu cür metodik əsərlər gənc musiqiçilərin yetişməsinə, milli ifaçılıq ənənələrinin qorunmasına və Azərbaycan musiqisinin gələcək nəsillərə ötürülməsinə xidmət edir.

Bu baxımdan sözügedən vəsaiti “Azərbaycan Mədəniyyəti – 2040” konsepsiyasına Naxçıvan Musiqi Kollecinin ilk töhfələrindən biri kimi qiymətləndirmək olar.

Naxçıvan Musiqi Kollecinin direktoru

Məhəbbət Babayeva