Tarixin elə anları var ki, zamanın axarında sadəcə bir tarix kimi deyil, bir millətin tale qapısı kimi dayanır. 2016-cı ilin Aprel döyüşləri Azərbaycan xalqı üçün məhz belə bir qapı idi – Zəfərə aparan, ümidləri gerçəyə çevirən, haqqı güc halına gətirən bir qapı. O dörd gün ərzində Azərbaycan əsgərinin sinəsi Vətənin sipərinə çevrildi, şəhid qanı torpağa qarışdı. O dörd gün ümidin silaha çevrildiyi, ədalətin barıt qoxusuyla yazıldığı günlər idi.
Müharibənin ilk sədası və tarixin sınağı
Aprelin 2-si sübh tezdən düşmən növbəti dəfə dinc insanları hədəf aldı. Hər bir güllənin arxasında erməni vandalizminin illərlə yığılmış qaranlıq kölgəsi dayanmışdı. Amma bu dəfə tarix başqa yazıldı. Bu dəfə Azərbaycan Ordusu qətiyyətini ortaya qoydu, susmağa məhkum edilmiş torpaqları hayqırtı ilə sarsıtdı.
Azərbaycan əsgəri bu döyüşə təkcə silahı ilə deyil, illərin qisasını içində daşıyan qəlbi ilə girdi. O, sadəcə torpaq üçün deyil, o torpağın hər qarışında yatan şəhid ruhları üçün döyüşürdü. Hər addım, hər irəliləyiş, hər zəfər xalqın sinəsinə vurulan həsrət pasını əridirdi. O gün, həmin saatda, həmin anlarda Azərbaycan tarixi yenidən yazılırdı.
Lələtəpə: yüksələn ruh, azad olan torpaq
Lələtəpə yüksəkliyi – illərlə düşmənin pəncəsində inləyən torpaq. Amma torpaq sadəcə bir yüksəklikdən ibarət deyil. O torpaq gözləyirdi, səbr edirdi, üzərində azan yad addımları içində boğmağa hazır idi. 2016-cı ilin aprelində həmin torpaq artıq sahibinə qovuşdu. Azərbaycan Ordusunun qəhrəmanları Lələtəpəni azad edəndə, sanki millətin belini bükən yük də qalxmış oldu. Bu yüksəklik sadəcə strateji mövqe deyildi, bu yüksəklik Azərbaycan xalqının onillərdir məğlubiyyət zəncirini qırdığı yer idi. Düşmən anlamışdı ki, bu, başlanğıcdır – Azərbaycan artıq səbr etmir, Azərbaycan artıq susmur, Azərbaycan öz haqqı uğrunda vuruşmağa hazırdır.
Naxçıvanın igidləri: torpaq üçün doğulanlar
Naxçıvan tarixin bütün dövrlərində igidlər yurdu olub. Burada böyüyən hər bir oğul təkcə həyat üçün deyil, torpaq üçün, Vətən üçün doğulur. Aprel döyüşlərində də Naxçıvandan olan qəhrəman oğullar Vətənin müdafiəsində ön sıralarda dayandılar. Onların hər biri torpaq uğrunda döyüşməyi, torpaq uğrunda ölməyi, lakin torpağı heç zaman düşmənə verməməyi öz qanları ilə sübut etdilər.
Aprel döyüşlərindən 44 günlük müharibəyə: Zəfərin başlanğıcı
Aprel döyüşləri 44 günlük Vətən müharibəsinin proloqu idi. O döyüşlərdə qazandığımız qələbə təkcə düşmənin canlı qüvvəsini yox etmədi, onların illərlə yaratdığı “məğlubedilməz ordu” mifini də paramparça etdi. Dörd il sonra, 2020-ci ilin payızında Aprel döyüşlərində başlanmış missiya tamamlandı. Artıq Azərbaycan əsgəri təkcə Lələtəpəni deyil, Şuşanı, Xankəndini, Cəbrayılı, Füzulini, Hadrutu və Qarabağın hər bir guşəsini azad etməyə başladı. Aprel döyüşləri xalqın ruhunu oyatdı, ona güc verdi, birliyimizin qələbəyə aparan yolunu işıqlandırdı.
44 günlük müharibə zamanı Aprel döyüşlərinin qəhrəmanları yenidən ön cəbhədə idilər. Onlar artıq təkcə yüksəkliklər üçün deyil, Qarabağın bütövlüyü üçün döyüşürdülər. Və bu dəfə qələbə tam idi, mütləq idi, dəyişilməz idi.
Son söz əvəzi: Tarix unutmur, xalq yaşadır
Bu gün biz Aprel döyüşlərinin qəhrəmanlarını, torpaq uğrunda canından keçən şəhidlərimizi minnətdarlıqla xatırlayırıq. Onların qanı ilə yazılan tarix bu gün azad Qarabağda dalğalanan üçrəngli bayrağımızda əks olunub.
Aprel döyüşləri bizə bir həqiqəti öyrətdi: torpaq sahiblərinə məxsusdur. Onu işğal edə bilərsən, amma məhv edə bilməzsən. O torpaq üzərindəki igidlərin ruhunu daşıyırsa, o torpaq onu azad edəcək bir ordunu da yetişdirir. Və 2016-cı ilin Aprel döyüşlərində azadlıq üçün ilk addımı atan Azərbaycan Ordusu, 2020-ci ildə torpağını tam azad etməklə tarixə öz möhürünü vurdu.
Cocuq Mərcanlıdan başlanan şərəfli yol Şuşada böyük Zəfərlə bitdi. Bu gün işğaldan azad edilmiş bütün ərazilərimizdə üçrəngli dövlət bayrağımız dalğalanır. Bu Zəfərə hər zaman milli birlik və bərabərlik nümayiş etdirən, işğalla barışmayan xalqımızın əzmi, Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin güclü, düşünülmüş siyasəti, Azərbaycan Ordusunun, əsgərinin cəsurluğu, fədakarlığı və rəşadəti hesabına nail olduq. Bu gün istər, Aprel döyüşlərində böyük qəhrəmanlıq göstərərək şəhid olanların, istərsə də Vətən müharibəsində, torpaqlarımızın ərazi bütövlüyü uğrunda canlarından keçən şəhidlərimizin ruhu şaddır. Onların, qazilərimizin qəhrəmanlıqları gələcək nəsillər üçün örnəkdir.
Şəhidlər ölməz, Vətən bölünməz!
Qəzənfər Abdullayev
Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin deputatı,
Naxçıvan Həmkarlar İttifaqları Şurasının sədri