5 Mart hadisələri kontekstində: Milli Birlik və Dövlətçilik Prinsipləri
Son günlər regionda baş verən hadisələr, xüsusilə 5 Mart tarixində İran–Azərbaycan münasibətləri kontekstində Naxçıvan istiqamətində müşahidə olunan gərginlik Azərbaycan cəmiyyətində ciddi narahatlıq yaratmış və ictimai müzakirələri intensivləşdirmişdir. Tarix boyu Azərbaycan xalqı qonşu dövlətlərlə mehriban münasibətlərin qurulmasına, regional sabitliyin qorunmasına və qarşılıqlı hörmət prinsiplərinə xüsusi önəm vermişdir. Azərbaycan dövlətinin xarici siyasəti beynəlxalq hüquqa hörmətə, dövlətlərin suverenliyinin tanınmasına və əməkdaşlıq mühitinin möhkəmləndirilməsinə əsaslanmışdır. Bununla belə, bəzi hallarda regionda baş verən hadisələr və dövlətlərin davranışları ictimai rəyin məsələyə daha həssas və prinsipial yanaşmasını zəruri edir.
Azərbaycan Respublikası müstəqillik əldə etdiyi gündən etibarən qonşu dövlətlərlə bərabərhüquqlu münasibətlərin qurulmasına çalışmış, regionda sabitlik və əməkdaşlıq mühitinin möhkəmləndirilməsini prioritet istiqamətlərdən biri kimi müəyyən etmişdir. Bu siyasətin əsasını mehriban qonşuluq, qarşılıqlı hörmət və dövlətlərin daxili işlərinə qarışmamaq prinsipi təşkil edir. Lakin son dövrdə İran tərəfindən regionda müşahidə olunan bəzi addımlar və bəyanatlar, xüsusilə Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə bağlı məsələlər, iki ölkə arasında formalaşmış etimad mühitinə uyğun görünmür və cəmiyyətdə haqlı narahatlıq yaradır.
Naxçıvan Muxtar Respublikası Azərbaycan dövlətçiliyinin mühüm strateji dayaqlarından biri olmaqla yanaşı, zəngin tarixi və mədəni irsə malik qədim bir diyardır. Bu bölgə tarix boyu mürəkkəb geosiyasi şəraitdə mövcud olmuş, müxtəlif sınaqlardan keçmiş və bütün çətinliklərə baxmayaraq Azərbaycan xalqının iradəsinin, milli birliyinin və dövlətçilik düşüncəsinin parlaq nümunəsinə çevrilmişdir. XX əsrin 90-cı illərində Naxçıvanın blokada şəraitində yaşadığı ağır sınaqlar bu baxımdan mühüm tarix səhifəsidir. Həmin dövrdə xalqın həmrəyliyi, ziyalıların və ictimai xadimlərin çağırışları, eyni zamanda siyasi uzaqgörənlik və qətiyyət bölgənin sabitliyinin və təhlükəsizliyinin qorunmasında mühüm rol oynamışdır.
Bu gün Azərbaycan cəmiyyəti regional hadisələrə emosional reaksiyadan daha çox rasional yanaşmanı üstün tutur. Dövlətçilik ənənələri və siyasi mədəniyyət göstərir ki, hər bir həssas məsələnin qiymətləndirilməsi faktlara, beynəlxalq hüquq normalarına və rəsmi məlumatlara əsaslanmalıdır. Regionda sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin edilməsi yalnız qarşılıqlı hörmət, dövlətlərin suveren hüquqlarının tanınması və əməkdaşlıq mühitinin qorunması ilə mümkündür. Bu baxımdan qonşu dövlətlərin bir-birinin daxili işlərinə müdaxilə etməməsi, informasiya manipulyasiyalarından çəkinməsi və gərginliyə səbəb ola biləcək addımlardan uzaq durması regionun gələcək inkişafı üçün son dərəcə vacibdir.
Azərbaycan xalqı tarix boyu müxtəlif çətin sınaqlardan keçərək öz gücünü və iradəsini dəfələrlə sübut etmişdir. İstər dövlət quruculuğu prosesində, istərsə də müasir dövrdə xalqımızın cəsarəti, intellektual potensialı və milli həmrəyliyi ölkəmizin əsas dayağı olmuşdur. Bu xüsusiyyətlər Azərbaycanı regionda etibarlı, məsuliyyətli və sabitlik tərəfdarı dövlət kimi tanıdır. Azərbaycan cəmiyyətində formalaşmış milli birlik və dövlətçilik şüuru ölkənin təhlükəsizliyinin və suverenliyinin qorunmasında mühüm rol oynayır.
Ziyalı mövqeyindən çıxış edərək qeyd etmək lazımdır ki, belə həssas məsələlərdə cəmiyyətin düzgün məlumatlandırılması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. İctimaiyyət emosional çağırışlardan və təsdiqlənməmiş məlumatlardan deyil, rəsmi açıqlamalardan və obyektiv faktlardan çıxış etməlidir. Dövlət qurumlarının verdiyi məlumatlar, beynəlxalq hüquq normaları və diplomatik münasibətlər çərçivəsində aparılan siyasət hadisələrin düzgün qiymətləndirilməsi üçün əsas meyar hesab olunmalıdır.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev ölkəmizin milli maraqlarının, suverenliyinin və təhlükəsizliyinin qorunması istiqamətində hər zaman qətiyyətli və prinsipial mövqe nümayiş etdirmişdir. Dövlət başçısının regional sabitlik, əməkdaşlıq və qarşılıqlı hörmət prinsiplərinə əsaslanan siyasəti Azərbaycan cəmiyyətində geniş dəstək qazanmışdır. Bu siyasət Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə nüfuzunun artmasına, regionda sülh və təhlükəsizliyin qorunmasına mühüm töhfə verir.
Ölkəmizin suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və təhlükəsizliyinə yönələn istənilən təhdidə qarşı qətiyyətli və prinsipial mövqe nümayiş etdirilməlidir. Bu mövqe Azərbaycan xalqının iradəsini və milli maraqlarını ifadə edir. Regionda uzunmüddətli sabitliyin və qarşılıqlı etimad mühitinin qorunması üçün bütün tərəflərin məsuliyyətli davranması vacibdir. Qarşılıqlı hörmət, dialoq və əməkdaşlıq prinsiplərinə sadiqlik regionun gələcək inkişafı və təhlükəsizliyi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Prezident İlham Əliyev çıxışlarında açıq şəkildə vurğulamışdır ki, ölkəmizin təhlükəsizliyi və milli maraqları hər zaman prioritetdir və hər hansı təxribat, xüsusilə 5 Mart tarixində İran tərəfindən Naxçıvan istiqamətində törədilmiş terror aktı Azərbaycan tərəfindən adekvat və əsaslı cavab tələb edir. Bu, yalnız təhdidlərin qarşısının alınması deyil, həm də Azərbaycanın suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və milli maraqlarına hörmətin təmin edilməsinə yönəlmiş prinsipial addımdır.
Azərbaycan xalqı tarix boyu çətin sınaqlardan keçərək milli birliyini və dövlətçilik ruhunu qorumuşdur. Bu gün də cəmiyyətin əsas vəzifəsi soyuqqanlılıq, vətəndaş məsuliyyəti və milli həmrəylik nümayiş etdirməkdir. Hər bir təxribat və təhdid qarşısında xalqımız birdəfəlik və yekdil olaraq dövlətinin yanında dayanır. Prezident İlham Əliyevin açıq mesajı göstərir ki, ölkəmizə yönələn istənilən təhdid cavabsız qalmayacaq və dövlətimiz milli maraqların qorunması istiqamətində prinsipial mövqe nümayiş etdirəcəkdir. Şübhə yoxdur ki, Azərbaycan xalqının müdrikliyi, milli birliyi və güclü dövlətçilik ruhu ölkəmizin sabitliyinin və gücünün əsas təminatı olaraq bundan sonra da qorunacaq və möhkəmlənəcəkdir.
Gülxarə Əhmədova
Naxçıvan Muxtar Respublikası
Ali Məclisinin deputatı