14 İyul - Dövlət İdarəçiliyində Yeni Baxışın Təməli
Bu gün Azərbaycan tarixinin dönüş nöqtələrindən biri hesab olunan 14 iyul 1969-cu il haqqında danışmaq istəyirəm. Həmin gün Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi seçilməsi təkcə rəhbər dəyişikliyi deyildi. Bu tarix respublikamızın iqtisadi, sosial, elmi və mədəni inkişafında yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Sonrakı illərin təhlili də göstərir ki, həmin dövrdə qəbul olunan qərarlar Azərbaycanın gələcək müstəqil dövlət kimi formalaşmasının möhkəm təməllərini yaratdı.
1969-cu ildə Azərbaycan ittifaq respublikaları arasında bir sıra sahələr üzrə geridə qalırdı. Sənayenin inkişaf tempi qənaətbəxş deyildi, kənd təsərrüfatında məhsuldarlıq aşağı idi, idarəetmədə səmərəliliyin artırılmasına ciddi ehtiyac duyulurdu. Respublikanın mövcud potensialından tam istifadə olunmur, xüsusilə milli kadrların hazırlanması və rəhbər vəzifələrə irəli çəkilməsi istiqamətində mühüm boşluqlar mövcud idi.
Belə bir dövrdə Heydər Əliyevin rəhbərliyə gəlməsi Azərbaycanın inkişaf strategiyasını köklü şəkildə dəyişdirdi. Qısa müddətdə iqtisadiyyatın bütün sahələrində kompleks islahatlara başlanıldı. Yeni sənaye müəssisələri yaradıldı, mövcud zavod və fabriklər yenidən quruldu, neft maşınqayırması, kimya sənayesi, elektrotexnika, cihazqayırma və digər strateji sahələrdə istehsal imkanları genişləndirildi. Azərbaycanın sənaye məhsullarının həm həcmi, həm də keyfiyyəti artdı və respublika ittifaq miqyasında mühüm istehsal mərkəzlərindən birinə çevrildi.
Kənd təsərrüfatının inkişafı da dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri oldu. Meliorasiya və irriqasiya layihələrinin həyata keçirilməsi, yeni su anbarlarının tikilməsi, kənd təsərrüfatı texnikasının yenilənməsi və fermer əməyinin stimullaşdırılması nəticəsində məhsuldarlıq əhəmiyyətli dərəcədə yüksəldi. Üzümçülük, pambıqçılıq, tütünçülük və digər ənənəvi sahələrin inkişafı kənd əhalisinin rifahına müsbət təsir göstərdi.
Heydər Əliyevin fəaliyyətində insan kapitalının inkişafı xüsusi yer tuturdu. Təhsil sahəsində məktəblərin tikintisi sürətləndirildi, ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrinin maddi-texniki bazası gücləndirildi. Gənclərin keçmiş SSRİ-nin nüfuzlu ali məktəblərində təhsil almaları üçün geniş imkanlar yaradıldı. Minlərlə azərbaycanlı gəncin müxtəlif ixtisaslar üzrə yüksək səviyyəli təhsil alması gələcəkdə ölkənin idarə olunmasında milli kadr potensialının formalaşmasına mühüm töhfə verdi.
Elm və mədəniyyət sahələrində də ciddi irəliləyişlər əldə olundu. Azərbaycan alimlərinin elmi fəaliyyəti dəstəkləndi, milli mədəniyyətin, ədəbiyyatın, musiqinin və incəsənətin inkişafına dövlət qayğısı artırıldı. Tarixi və milli-mənəvi dəyərlərin qorunması istiqamətində ardıcıl tədbirlər həyata keçirildi. Milli özünüdərk hissinin gücləndirilməsi gələcək müstəqillik ideyasının formalaşmasında mühüm rol oynadı.
Ulu Öndərin həyata keçirdiyi siyasətin ən mühüm nəticələrindən biri də milli dövlətçilik düşüncəsinin möhkəmləndirilməsi idi. Azərbaycan gənclərinin hərbi təhsil almasına xüsusi diqqət yetirildi, peşəkar idarəçi kadrlar yetişdirildi, iqtisadi potensial gücləndirildi. Məhz bu amillər 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyi bərpa edilərkən Azərbaycanın dayanıqlı inkişafı üçün möhkəm baza rolunu oynadı.
Tarix göstərdi ki, 1969-cu ildən başlayan inkişaf yolu təsadüfi deyildi. Bu, uzaqgörən siyasi baxışın, düzgün idarəetmənin və xalqa xidmət prinsiplərinin nəticəsi idi. Sonrakı illərdə Azərbaycanın qarşılaşdığı çətinliklər zamanı da məhz həmin dövrdə formalaşdırılmış idarəçilik məktəbi və milli kadr potensialı ölkənin inkişafında mühüm rol oynadı.
Bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən Ümummilli Liderin müəyyən etdiyi inkişaf strategiyası müasir dövrün çağırışlarına uyğun şəkildə uğurla davam etdirilir. Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artması, iqtisadi qüdrətinin möhkəmlənməsi, müasir infrastrukturun qurulması, sosial rifahın yüksəldilməsi və ərazi bütövlüyünün tam təmin olunması bu siyasi kursun uğurlu nəticələridir.
Biz 14 iyul tarixini sadəcə keçmişin bir hadisəsi kimi deyil, Azərbaycan dövlətçiliyinin inkişaf tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndiririk. Bu tarix xalqımızın rifahına, milli maraqların qorunmasına və güclü dövlət quruculuğuna xidmət edən siyasi irsin başlanğıc nöqtəsidir.
Əminik ki, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin zəngin dövlətçilik irsi bundan sonra da Azərbaycanın inkişafına yol göstərəcək, ölkəmiz Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə yeni uğurlara imza atacaq, xalqımızın rifahı və dövlətimizin qüdrəti daha da artacaqdır.
Mahir İsmayılov
Ali Məclisin deputatı